Print Friendly, PDF & Email

De hersenen

 

Uit het lijf

Onze hersenen voelen ons lijf. In onze hersenen zijn speciale gebieden die bijvoorbeeld onze rechterknie voelen, of onze tong, of onze darmen. Vanuit ons lichaam lopen zenuwen naar de hersenen, die doorgeven aan de hersenen wat er zoal gebeurt in het lichaam. Bijvoorbeeld: waar staat de voet, beweegt hij, is hij warm of koud? Zonder uw hersenen zou u helemaal niets weten, voelen of ervaren over uw lichaam

Naar je lijf

De hersenen kunnen uw lijf ook beïnvloeden. Als u graag een pan van het vuur wil pakken, dan sturen uw hersenen via de zenuwen een bericht aan de spieren in uw arm en hand. Als u plotseling in een gevaarlijke situatie terecht komt, zullen uw hersenen heel snel bericht naar allerlei onderdelen van uw lichaam sturen. De hartslag zal hoger worden, de spieren krijgen extra energie en de longen vullen zich met extra lucht. Nu is uw lichaam klaar voor de vlucht, of om te vechten. U heeft hier niet bewust voor gekozen. De hersenen kunnen zonder dat wij er echt zelf bij stilstaan invloed uitoefenen op ons lijf en ze doen dit ook de hele dag.

Wisselwerking

Het is natuurlijk geen eenrichtingsverkeer; het lichaam en onze hersenen hebben steeds invloed op elkaar. Het is een wisselwerking. Bijvoorbeeld: als uw maag leeg is, zal deze een bericht naar de hersenen sturen: “ik ben leeg”. Grote kans dat u concludeert dat u honger heeft. Als uw bloed te weinig suiker heeft zal het óók een bericht naar uw hersenen sturen. De hersenen zullen hierop reageren, en u zult besluiten dat het tijd is om te eten. Misschien bent u zich daar bewust van en gaat u op zoek naar iets te eten. Maar het kan ook zo zijn dat u een appel heeft gepakt zonder dat u het in de gaten had en al loopt te kauwen. Als uw maag zich vult zal deze na een tijdje opnieuw een bericht aan de hersenen geven: ik zit vol. De hersenen zullen uw spieren vertellen dat ze stoppen met de lepel naar uw mond te brengen.

Leren

Hersenen kunnen leren. Als u gebeten wordt door een hond dan zal u dat onthouden. Iets in uw hersenen zorgt ervoor dat u voortaan voorzichtiger bent met honden. En wordt u vervolgens meerdere keren gebeten, dan zullen uw hersenen al op grote afstand de beweging van een hond op straat leren herkennen. Of misschien zal u alleen al bij het zien van een plaatje van een hond een angstig gevoel krijgen. Uw hartslag gaat misschien omhoog of u begint te zweten, en uw spieren spannen zich bij het zien van de hond. Uw hersenen hebben geleerd te reageren op honden.

Veranderingen

Als uw hersenen leren, veranderen ze. De zenuwcellen in de hersenen die zich bezig houden met de hond zullen beter gaan samenwerken, sneller contact maken, of misschien worden er wel steeds meer zenuwcellen gebruikt om honden-expert te worden. Als u leert pianospelen, zullen de hersengebieden die uw vingers aansturen groter worden. Hersenen kunnen een beetje leren door inzicht, maar ze leren ook heel sterk door oefening. Door ervaringen op te doen. Als u een uurtje uitleg krijgt over hoe de piano werkt en hoe u noten moet lezen, kunt u nog geen piano spelen.

Gevoelens leren

Zoals uw hersenen kunnen leren pianospelen, zo kunnen ze ook leren om pijn te voelen. Zoals steeds meer hersencellen expert worden in het herkennen van honden, zo kunnen uw hersenen ook pijn-expert worden. Het is leuk als u heeft leren pianospelen, maar als u vreselijk goed bent geworden in het voelen van een pijn, dan heeft u een heel nare lichamelijke klacht gekregen. Dezelfde pijn zal nu door uw hersenen beter gevoeld worden. Het eindresultaat is dat u méér pijn ervaart, en vaker pijn ervaart.

Pijn

Dus, als u een gebroken teen heeft, en uw buurman ook, dan hebben jullie dezelfde pijn-bron in de teen. Laten we zeggen een pijnbron van score 10. Als u nou iemand bent die elke tien minuten even met de gebroken teen wiebelt, eraan voelt, probeert of u er al even op kan staan en checkt of het al beter is geworden, dan krijgt uw brein veel oefening in het voelen van teen-pijn. Als uw buurman de teen een beetje ontziet maar er verder weinig aandacht aan geeft, zal hij zijn hersenen minder trainen in teen-pijn. Na 3 weken heeft u misschien een pijn-score van 30, en uw buurman een pijnscore van 10. Zonder dat het uw bedoeling was, heeft u uw hersenen geleerd om de pijn sterker te voelen.

Gevoeligheid

Hoe snel uw hersenen leren en hoe goed uw hersenen van nature zijn in het voelen van pijn, dat is verschillend voor iedereen. Uw hersenen voelen trouwens niet alleen pijn, ze voelen ook vermoeidheid, of een opgeblazen buik. Misschien zijn de hersenen van de buurman beter in het gespannen maken van spieren en zal hij geen problemen hebben als hij zijn teen breekt maar wel als hij het druk heeft op zijn werk en verkrampt in zijn stoel zit. Iedereen is van nature anders, en iedereen maakt andere dingen mee. De hersenen leren door alles wat we ervaren weer iets bij.

Pijn vergeten

Het is moeilijk om eenmaal geleerde pijnen weer af te leren. Zoals het moeilijk is om piano spelen af te leren. Wél kunnen we leren de hersengebieden die zo goed zijn in het voelen van pijn een beetje uit te zetten. Bijvoorbeeld door uzelf af te leiden met andere dingen. Of door de hersenen nieuwe berichten te geven vanuit de zere teen. Misschien helpt een rustige beweging in een lekker warm voetenbad uw hersenen om weer gewone teen-gevoelens te leren voelen, in plaats van de pijn. Het belangrijkste is natuurlijk om bij nieuwe pijnen te voorkomen dat uw hersenen er te veel op gericht zijn. Dit kan door de aandacht op andere dingen te vestigen. Laat de gebroken teen, de opgezwollen buik, de doodvermoeide armen of de gespannen kaak even met rust, en leidt uzelf af met andere dingen.